بدنسازی و فیتنس

به نظر مي رسدكه تفاوت هاي هورموني كه در جنس زنانه وجود دارد تمايل به بروز افسردگي در ايشان را افزايش مي دهد. درحقيقت، افسردگي و اختلالات هورموني ارتباطي تنگاتنگ با يكديگر دارند. از آنجايي كه ميزان جريان هورمون ها در زنان بيشتر است، مي تواند يك دليل ديگر براي ريسك بالاي ابتلاي آنها به افسردگي باشد و به همين دليل است كه دختران پس از بلوغ جنسي يعني زماني كه هورمون هاي زنانه شروع به ترشح مي كنند، حساس تر از پسران هستند. درحقيقت زنان، به ويژه دردوران مربوط به توليد مثل(قاعدگي، تخمك گذاري، بارداري و يائسگي) نسبت به افسردگي آسيب پذيرتر هستند. تغييرات هورموني دراين دوران برانتقالات عصبي كه كنترل روحيات را بر عهده دارند، اثر مي گذارند. هورمون استروژن هم با واكنش در برابر استرس، دربروز افسردگي اثر دارد و در مواقع بروز استرس، در بروز افسردگي اثردارد. درمواقع بروز استرس غده آدرنال به ميزان زيادي هورمون كورتيزول ترشح مي كند كه فعاليت سيستم دفاعي و سوخت و ساز بدن را افزايش مي دهد و مي توان به راحتي گفت ترشح اضافه استروژن هم سبب افزايش ترشح هورمون كورتيزول و هم باعث كاهش فعاليت آن مي شود تا دوباره به ميزان طبيعي بازگردد. مطالعات نشان داده است كه بيش از نيمي ازافرادي كه دچار افسردگي هاي عميق بوده اند، داراي ميزان زيادي از كورتيزول بوده اند اگر هورمون استروژن ميزان كورتيزول را پس از استرس افزايش مي دهد، پس اين هورمون زنان را بيشتر به سوي افسردگي مي كشاند، به ويژه پس از يك تنش عصبي.

حتما مي دانيم كه كورتيزول دشمن اصلي بدن سازان به شمار مي رود و همه جا توصيه مي شود تا از اضطراب – استرس - تمرينات شديد طولاني مدت (بيش از يكساعت ) – و كم خوابي و بيدار ماندن بعد از 10 شب پرهيز كنند به دليل اينكه بدن وارد فاز ترشح كورتيزول مي شود كه متعاقب آن كاهش اثر تستسترون و تجزيه بافت عضلاني ( بجاي ريكاوري و عضله سازي بعد از تمرين ) مي شود. ضمن اينكه چنانچه موقعيت هاي استرس زا مرتبا ادامه داشته باشد تضعيف سيستم ايمني - افزايش وزن و چاقى، بى خوابى، بيماريهاى قلبى، افسردگى و ناهماهنگى در اختلالات گوارشى را افزايش مى دهدو باعث افزايش فشار خون وكلسترول و همچنين تجمع چربي در اطراف شكم مي شود هورمونهاي اصلي استرس كورتيزول، اپي نفرين و اكسي توسين ميباشندهر دو هورمون كورتيزول و اپي نفرين باعث افزايش فشار خون و سطح قند خون ميشوند. -پس از ترشح دو هورمون اپي نفرين و كورتيزول هورمون اكسي توسين نيز از مغز ترشح مي گردد تا اثرات دو هورمون نخست را تعديل كند. هورمون اكسي توسين عواطف آرام بخش و حس مراقبت را افزايش ميدهد و به دليل اينكه ميزان ترشح هورمون اكسي توسين در زنان بسيار بيشتر از مردان است زنان در مواقع استرس و افسردگي ( كه معمولا در پي موقعيت هاي استرس زاي طولاني رخ مي دهد ) بيشتر به روابط اجتماعي و مراقبت از فرزندانشان روي مي آورند ولي مردان گوشه گير و منزوي مي شوند يا به كار و سرگرمي هاي شخصي مي پردازند  اما در شرايط استرس زا ميزان ترشح دو هورمون اپي نفرين و كورتيزول در زنان و مردان يكسان ميباشدضمنا هورمون استروژن ( هورمون غالب زنانه ) موجب ترشح بيشتر كورتيزول پس از استرس مي شود كه يكي از دلايل آمار بيشتر افسردگي در خانمها مي شود . احتمال سقط جنين در ميان زناني كه ميزان ترشح هورمون كورتيزول در بدن آنها بيشتر است ‌٧/٢ برابر افزايش پيدا مي‌كند.

تا اينجا تماما از مضرات كورتيزول گفتم شايد اين سوال پيش بياد كه پس اين هورمون چه فايده اي براي بدن دارد هورمونهاي آدرنالين و كورتيزول روى تمركز اثر مى گذارند و باعث افزايش سرعت عكس العمل و افزايش قدرت و چالاكى فرد مى شوند كه در مواقع ترس و اضطراب و موقعيت هاي مشابه به كمك فرد در دفاع از خود مي آيد به طور كلي كورتيزول سبب كاهش ترس مي شود و همچنين اثرات ضد التهابي دارد كه در بسياري از تركيبات داروئي كورتو استروئيد ها(از جمله بتامتازون) از همين خاصيت استفاده مي شود ضمن اينكه موجب افزايش قند خون در مواقع اضطراري نيز مي شود اما عمدتا از تجزيه پروتئين هاي بدن اين مورد اتفاق مي افتد .

امروزه نام بدنسازی با واژه هورمون عجین شده است و همینگونه استروئید و آنابولیک براستی هورمونها چیستند و چه تاثیری در رشد یا تحلیل عضلات دارند . هورمونها آنزیمهائی هستند که از یکسری غدد و سایر اندامها  ترشح می شود ودر بسیاری از عوامل حیاتی بدن نقش دارند

ابتدا به سراغ مهمترین آنها هورمون تستسترون می رویم . تستسترون هورمون جنسی مردانه است که از بیضه ها ترشح می شود وباعث بلوغ و صفات مردانه و عضله سازی می شود نقطه مقابل آن هورمون استروژن است که هورمون جنسی در زنان است که در مورد آن در مبحث ورزش زنان توضیح دادم .

بعد ازتستسترون آنابولیک ترین هورمون بدن انسولین است که در جذب پروتئین و بازسازی عضلات بعد از تمرین تاثیر بسزائی دارد ( به همین دلیل مصرف مکمل های آمینو با آب میوه های شیرین توصیه می شود )نقطه مقابل هورمونهای ذکر شده کورتیزول و گلوکاگون است که اصطلاحا به آنها هورمونهای کاتابول (تحلیل برنده عضلات ) گفته می شود کورتیزول هورمونی است که موجب تجزیه عضلات می گردد و ترشح آن با استرس افزایش می یابد و هر چه عضلات تحت فشار کمتری قرار داشته باشد بدن بیشتر در حالت کاتابولیک قرار می گیرد به همین دلیل فضا نوردان تحت تست های ورزشی و آمادگی جسمانی شدید قرار می گیرند به دلیل اینکه در شرائط بی وزنی عضلات متاثر ازعملکرد کورتیزول به شدت تحلیل می رود گلوکاگون در شرائط کاهش قند خون وفقدان منابع انرژی با تجزیه بافتهای پروتئینی موجب سنتز و تبدیل آنها به قند ها و منبع انرژی می کند اندامهای اسکلتی اسیران اردوگاه های جنگ جهانی دوم در آلمان نمایش کاملی از تاثیر این هورمون بر عضلات است .

سومین هورمون مورد علاقه بدنسازان هورمون رشد یا سوماتروپین است که در سنین نوجوانی باعث رشد قد وبعد از اتمام سن رشدهنگام خواب به مقدار خیلی کم ترشح میشود و موجب بازسازی بافتهای فرسوده  از جمله عضلات اسیب دیده از تمرین و تامین انرژی آن از محل ذخائر چربی  می شود